Η διδασκαλία της τοπικής ιστορίας

Στην παγκοσμοποιημένη εποχή μας και με το άνοιγμα των κοινωνιών στις διαφορετικότητες των λαών υπάρχει εμφανής ο κίνδυνος του πολιτισμικού ιμπεριαλισμού ίσως ο χειρότερος ιμπεριαλισμός που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα. Της οικονομικής υποτέλειας προηγείται πάντα η πολιτιστική κυριαρχία του δυνατού και τότε όλα είναι εύκολα.

Αν όμως τα άτομα των εθνών έχουν πολιτιστική ταυτότητα, τότε η κουλτούρα του δυνατού αφομοιώνεται και δεν κυριαρχεί. Δεδομένου ότι ό άνθρωπος είναι πρωτίστως ιστορική και πολιτιστική ύπαρξη επιβάλλεται να διδάσκεται η ιστορία στους νέους ολοκληρωμένα ουσιαστικά όχι όπως με παπαγαλία όπως γίνεται στην πατρίδα μας. Καταρχήν ο κάθε νέος πρέπει να διδάσκεται την οικογενειακή του ιστορία, την τοπική, την εθνική και μετά τη διεθνή.

Μια σύγχρονη προσέγγιση διδασκαλίας και διά βίου μάθησης της Ιστορίας, η οποία εφαρμόζεται σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες, είναι η διερεύνηση της τοπικής ιστορίας, που κατασκευάζεται από τους ίδιους τους μαθητευόμενους, συνήθως με ομαδοσυνεργατικό τρόπο, μέσω της συστηματικής πληροφόρησης και μελέτης ιστορικών πηγών, αλλά και με τη δική τους ενεργό δράση, που υποστηρίζεται επιστημονικά από τους εκπαιδευτικούς ή και άλλους επιστημονικά έμπειρους φορείς.  

Στο πλαίσιο της ενεργού αυτής μάθησης, που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους πολίτες, σημασία δεν έχει η απλή καταγραφή και το αναμάσημα των πληροφοριών, αλλά η ανάλυση των γεγονότων, η συζήτηση και ο αναστοχασμός πάνω σε αυτά. Οι νέες τεχνολογίες και οι υπηρεσίες του Ίντερνετ, διευκολύνουν τα μέγιστα τη διαδικασία αυτή με τον πλούτο των πηγών, των εργαλείων επεξεργασίας των πληροφοριών και των επικοινωνιακών διασυνδέσεων που μας παρέχουν μέσα και έξω από το εκπαιδευτικό σύστημα.

Η ιστορική γνώση και συνείδηση του σύγχρονου πολίτη είναι έτσι δυνατόν να αναπτυχθεί με ένα περισσότερο κριτικό τρόπο από ό,τι στο παρελθόν, τότε που αυτή δινόταν έτοιμη και παραποιημένη από τα σχολικά εγχειρίδια. Δεν πρέπει ακόμη να υποτιμάται και το γεγονός ότι στην πολυφωνική συγγραφή της ιστορίας της πρόσφατης εποχής μπορούν να συμμετάσχουν και οι ίδιοι οι πολίτες και οι μαθητές, συγκεντρώνοντας υλικό με μαρτυρίες και κείμενα όσο ακόμη βρίσκονται εν ζωή όσοι συμμετείχαν και έζησαν τα γεγονότα από κοντά.

Όσο περισσότερο εκτιθέμεθα σε πολυφωνικές μαρτυρίες και τις επεξεργαζόμαστε κριτικά, τόσο περισσότερο εκπαιδευόμαστε στην ικανότητα να είμαστε ανοιχτοί στην ιδέα της σχετικότητας και της πολυσημίας της ιστορικής «πραγματικότητας» και της πολιτικής συμφιλίωσης. 

Αν δεν προβλέπεται από σχολικό πρόγραμμα εθνικής εμβέλειας η διδασκαλία της τοπικής ιστορίας, τότε υπάρχουν παραθυράκια για τον εκπαιδευτικό, όπως η ευέλικτη ζώνη.

 

Η ιστοσελίδα

Σχεδιαστής, κατασκευαστής και υπεύθυνος της ιστοσελίδας αυτής είναι ο ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Αριστοτέλης Ράπτης

Επικοινωνία

Αριστοτέλης Ράπτης
Ν. Βαζαίου 8
Κρυονέρι
!4568 Αττική

+306977212853

telis1943@gmail.com

Ευχαριστίες

Κώστα Γαλάνη - Αγιόφυλλο
Ζήση Καραγιάννη - Αγιόφυλλο
Φώτη Μπλούτσο - Οξύνεια
Αντώνη Τασίκα - Οξύνεια
Γιώργο Τασίκα - Οξύνεια